روش های شناسایی و حذف آلودگی های محلول نیکل
آلودگی ها می توانند به طور قابل توجهی کیفیت پوشش محلول نیکل را کاهش بدهند و منجر به مشکلاتی مانند ظااهر نامناسب ، چسبندگی ضعیف و خوردگی شوند . شناسایی منبع آلودگی اولین قدم ضروری برای حذف آلودگی ها و جلوگیری از مشکلات بعدی است .
برخی از روش های رایج برای شناسایی آلودگی های محلول نیکل عارتند از :
1) تجزیه و تحلیل شیمیایی : این روش شامل نمونه گیری از محلول و اندازه گیری غلظت فلزات سنگین ، ترکیبات آلی وسایر آلاینده های شناخته شده است . روش های مختلفی کانند طیف سنجی جذب اتمی (AAS ) و طیف سنجی پلاسمای القایی (ICP-AES ) می توانند برای این منظور و آنالیز آلودگی ها استفاده شوند .
2) آزمایش های بصری : بازرسی دقیق محلول می تواند به شناسایی برخی از آلودگی ها مانند ذرات معلق ، رسوبات و تغییر رنگ غیر طبیعی کمک کند . ساده ترین روش برای بررسی وجود آلودگی بازررسی و بررسی بصری محلول است . به دنبال هر گونه تغییر رنگ ، کدورت یا ذرات معلق در این بررسی باید بود .
3) آزمایش های عملکرد : این آزمایش ها شامل بررسی کیفیت پوشش های نیکلی است که با استفاده از محلول آبکاری مشکوک به آلودگی تولید شده اند . به ظاهر ، ضخامت ، چسبندگی و مقاومت به خوردگی پوشش ها می تواند نشان دهنده وجود آلودگی باشد .
پس از شناسایی منبع آلودگی می توانیم اقدام به حذف آن ها کنیم . روش های مختلفی برای تصفیه محلول های نیکل وجود دارد که عبارتند از :
1) فیلتراسیون : این روش برای حذف ذرات معلق مانند گرد وغبار ، رسوبات وفلزات ناخواسته از محلول استفاده می شود . انواع مختلفی از فیلتر ها مانند فیلتر های صافی ، ممبرانی و فیلتر های تبادل یونی می توانند برای این منظور به کار بروند .
2 ) جاذب ها : جاذب ها موادی هستند که به طور انتخابی آلاینده های خاص را از محلول جذب می کنند . رزین های تبادل یونی متداول ترین نوع جاذب مورد استفاده در تصفیه محلول های نیکل هستند و آن ها می توانند برای حذف فلزات سنگین ، ترکیبات آلی و سایر آلاینده های یونی استفاده شوند.
3) رسوب شیمیایی : این روش شامل افزودن مواد مواد شیمیایی به محلول است که با آلاینده ها واکنش داده و آن ها را به رسوبات تبدیل می کند که می توان آن ها را از محلول جدا کرد . رسوب شیمیایی اغلب برای حذف فلزات سنگین مانند سرب ، مس و کادمیم استفاده می شود .
4) اکسایش _ کاهش : این روش از واکنش های شیمیایی برای تبدیل آلاینده های آلی به ترکیبات بی ضرر تر مانند آب و دی اکسید کربن استفاده می کنند . ااکسایش _ کاهش می تواند با استفاده از عوامل اکسید کننده مانند پر اکسید هیدروژن یا ازن انجام شود .
5) الکترولیز : در این روش از جریان الکتریکی برای جداسازی آلاینده ها از محلول استفاده می شود . الکترولیز اغلب برای حذف فلزات سنگین از محلول های نیکل استفاده می شود .
6) کربن فعال : کربن فعال می تواند برای جذب و حذف مواد آلی از محلول استفاده شود .
7) اندازه گیری دایت الکتریکی : هدایت الکتریکی محلول به غلظت کل یون ها درآن مرتبط است .افزایش غیر منتظره هدایت الکتریکی می تواند نشان دهنده وجود آلودگی های یونی باشد .
8) تست رسوب گذاری : این روش شامل غوطه ورکردن یک پنل تست تمیز در محلول و بررسی کیفیت پوشش نیکل رسوب داده شده است . وجود نقص هایی مانند حفره ، برآمدگی یا تغییر رنگ می تواند نشان دهنده وجود آلودگی باشد .
انتخاب روش مناسب برای تصفیه محلول نیکل به نوع و غلظت آلاینده ها ، حجم محلول و الزامات کیفی پوشش نیکل نهایی بستگی دارد . در کنار روش های تصفیه مذکور ، مهم است که از ایجاد آلودگی در محلول نیکل جلوگیری کرد. این امر را می توان با انجام اقداماتی مانند : استفاده از آب تمیز و مواد شیمیایی با کیفیت بالا ، حفظ نظافت و نگهداری مناسب از مخازن و تجهیزات آبکاری ، کنترل دقیق فرآیند آبکاری
بهترین روش تصفیه برای محلول نیکل به نوع و غلظت آلاینده ها بستگی دارد . در برخی موارد ممکن است از ترکیبی از چندین روش تصفیه استفاده شود . ملاحظات مهمی در رابطه با تصفیه باید درنظر گرفته شود برای مثال قبل از شروع هرگونه فرآیند تصفیه ، همیشه باید با سازنده محلول نیکل یا یک متخصص واجد شرایط مشورت کرد . برخی از روش های تصفیه می توانند خطرناک باشند و باید با احتیاط و با استفاده از تجهیزات ایمنی مناسب انجام شود . پس از تصفیه محلول نیکل باید به دقت آزمایش شود تا از حذف کامل آلاینده ها اطمینان حاصل شود . حفظ یک محلول نیکل تمیز و عاری از آلودگی برای اطمینان از کیفیت وقوام پوشش نیکل ضروری است . با نظارت منظم و اقدامات تصفیه به موقع می توان از بروز مشکلات ناشی از آلودگی جلوگیری کرد و عمر مفید حمام آبکاری را افزایش داد.
با شناسایی سریع و حذف آلودگی ها و همچنین جلوگیری از ایجاد آن ها ، می توانید کیفیت پوشش های نیکل خود را بهبود داد و از هزینه های مربوط به بازنگری و ضایعات کاهش داد .
برخی از رایج ترین آلودگی ها عبارتند از :
1) آلیاژ های فلزی : فلزات سنگین مانند مس، سرب ، کادمیوم و روی می توانند از طریق ناخالصی های موجود در مواد اولیه یا از طریق تماس با تجهیزات آلوده وارد حمام آبکاری شوند . این فلزات می توانند باعث ایجاد لکه و سایر نقص ها در پوشش نیکل شوند .
2) مواد آلی :مواد آلی می توانند از روغن ، چربی ، گریس و سایر مواد آلی موجود در سطح قطعات یا از طریق مواد افزودنی حمام که تجزیه شده اند ، وارد حمام شوند . مواد آلی می توانند باعث ایجاد ظاهری کدر یا تیره در پوشش نیکل شوند و همچنین می توانند بر چسبندگی پوشش تاثیر بگذارند .
3) ذرات معلق : ذرات معلق مانند گرد و غبار ، ماسه و رس می توانند از هوا و یا از طریق دست زدن به قطعات قبل از آبکاری وارد حمام شوند . ذرات معلق می توانند باعث ایجاد ناهمواری و زبری در پوشش نیکل شوند.
